Τα ινομυώματα της μήτρας είναι καλοήθεις όγκοι που αναπτύσσονται στο τοίχωμα της μήτρας. Ονομάζονται και λειομυώματα, επειδή αναπτύσσονται στον λείο μυϊκό ιστό. Συχνά ανακαλύπτονται τυχαία κατά τη διάρκεια ενός προγραμματισμένου γυναικολογικού ελέγχου.

Περίπου 20% έως 40% των γυναικών που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία παρουσιάζουν ινομυώματα. Η ανάπτυξή τους μπορεί να είναι μεμονωμένη ή να σχηματίζονται σε ομάδες, καθώς επηρεάζονται από τα οιστρογόνα αλλά και από γενετικούς παράγοντες. Συνήθως, όσο περνούν τα χρόνια, αυξάνονται σε μέγεθος, ενώ μετά την εμμηνόπαυση τείνουν να μικραίνουν και κάποιες φορές εξαφανίζονται εντελώς, ανάλογα με το μέγεθός τους.

Τα ινομυώματα της μήτρας μπορεί να προκαλέσουν έντονη ή παρατεταμένη αιμορραγία, χρόνιο πόνο ή αίσθημα πίεσης χαμηλά στην κοιλιά και σε ορισμένες περιπτώσεις ίσως συνδέονται με προβλήματα υπογονιμότητας σε γυναίκες νεότερης ηλικίας.

Ανάλογα με τη θέση τους στη μήτρα, τα ινομυώματα διακρίνονται σε:

Στις περισσότερες γυναίκες, τα ινομυώματα δεν προκαλούν κανένα απολύτως σύμπτωμα και συνήθως εντοπίζονται τυχαία στο υπερηχογράφημα. Το εάν θα εμφανιστούν συμπτώματα εξαρτάται κυρίως από το μέγεθός τους και το σημείο που βρίσκονται στη μήτρα.

Αν και πολλά παραμένουν ασυμπτωματικά, όταν προκαλέσουν ενοχλήσεις τότε μπορεί να παρατηρηθεί πολύ έντονη ή επώδυνη περιόδος, αίσθημα βάρους χαμηλά στην κοιλιά, προβλήματα στην ούρηση ή την αφόδευση και πόνος κατά τη διάρκεια της ερωτικής επαφής.

Επίσης, τα ινομυώματα συνδέονται με δυσκολία σύλληψης ή επαναλαμβανόμενες αποβολές επειδή επηρεάζουν το σχήμα της μήτρας και τη λειτουργία της. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσουν πρόωρο τοκετό, ανάγκη για καισαρική ή αιμορραγία στην εγκυμοσύνη.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ινομυώματα διαγιγνώσκονται από τον γιατρό κατά τη διάρκεια του ετήσιου γυναικολογικού ελέγχου και μέσω του υπερηχογραφήματος. Επιπλέον, μπορούν να εντοπιστούν και με άλλες εξετάσεις όπως μαγνητική τομογραφία της κάτω κοιλίας και της πυέλου, υστεροσαλπιγγογραφία, υστεροσκόπηση ή λαπαροσκόπηση, εξετάσεις υψηλής ακρίβειας που χρησιμοποιούνται γενικά για τη διάγνωση διάφορων παθήσεων της μήτρας.

Ο υπερηχογραφικός έλεγχος, ωστόσο, είναι και το βασικό εργαλείο για να παρακολουθείται η πορεία και η ανάπτυξη των ινομυωμάτων με την πάροδο του χρόνου.

Τα ινομυώματα μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητα δυσκολεύοντας την εμφύτευση του εμβρύου ή προκαλώντας αποβολές. Η αφαίρεσή τους συχνά βελτιώνει τις πιθανότητες σύλληψης αλλά και ομαλής εγκυμοσύνης. Ο κατάλληλος έλεγχος και η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντικοί για γυναίκες που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί.

Η απόφαση για την κατάλληλη θεραπεία εξαρτάται από τη θέση, το μέγεθος, τον αριθμό των ινομυωμάτων, τα συμπτώματα που προκαλούν αλλά και την ηλικία της γυναίκας.

Όταν τα ινομυώματα μήτρας είναι μικρά και δεν δημιουργούν ενοχλήσεις ή εμφανίζονται σε γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση συνήθως δεν απαιτείται θεραπεία αλλά συστήνεται τακτική παρακολούθηση με υπερηχογράφημα.

Όμως, κάποιες ενδείξεις για χειρουργική αφαίρεση είναι :

Η ενδεδειγμένη θεραπεία των ινομυωμάτων της μήτρας είναι η χειρουργική αντιμετώπιση ελάχιστα επεμβατικά με λαπαροσκόπηση ή υστεροσκόπηση. Παράλληλα, υπάρχουν συντηρητικές θεραπείες, όπως φαρμακευτική αγωγή που μπορούν να μειώσουν προσωρινά τα συμπτώματα ή να βοηθήσουν στη διαχείριση της αναιμίας πριν το χειρουργείο.

Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να συμβάλλει στη μείωση των συμπτωμάτων, όπως οι βαριές αιμορραγίες. Επιπλέον, μπορεί να χρησιμοποιηθεί προσωρινά για να περιορίσει το μέγεθος των ινομυωμάτων.

Συγκεκριμένα, η χρήση αναλόγων GnRH προκαλεί προσωρινή φαρμακευτική εμμηνόπαυση, η οποία οδηγεί σε μείωση του όγκου των ινομυωμάτων και βελτίωση της αιμορραγίας. Αυτή η μέθοδος εφαρμόζεται συχνά πριν από το προγραμματισμένο χειρουργείο, ώστε να διευκολυνθεί η χειρουργική διαδικασία και να περιοριστεί η απώλεια αίματος. Επίσης, σε γυναίκες που έχουν ολοκληρώσει την οικογένειά τους.

Η κύρια μέθοδος θεραπείας των ινομυωμάτων της μήτρας είναι η χειρουργική αφαίρεσή τους, η οποία στις μέρες μας πραγματοποιείται κατά κύριο λόγο με τις τεχνικές της ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι ενδοσκοπικές μέθοδοι, όπως η Λαπαροσκόπηση (hyperlink εδώ) και η Υστεροσκόπηση (Hyperlink eδώ), οι οποίες εφαρμόζονται τόσο για διαγνωστικούς όσο και για θεραπευτικούς σκοπούς.

Η αφαίρεση των ινομυωμάτων που εντοπίζονται εντός της ενδομητρικής κοιλότητας πραγματοποιείται με υστεροσκοπική μέθοδο (υστεροσκοπική αφαίρεση ινομυώματος). Ενώ, τα ινομυώματα που αναπτύσσονται περιμητρικά ή ενδοτοιχωματικά στη μήτρα αφαιρούνται λαπαροσκοπικά (λαπαροσκοπική αφαίρεση ινομυώματος).

Με τη χρήση ειδικών μικροεργαλείων και τομών που δεν ξεπερνούν το ένα εκατοστό, τα ινομυώματα αφαιρούνται με ακρίβεια, προσφέροντας άριστο αισθητικό αποτέλεσμα και υψηλή ασφάλεια. Η νοσηλεία είναι σύντομη, καθώς οι περισσότερες γυναίκες επιστρέφουν στο σπίτι τους την ίδια ή την επόμενη ημέρα με ελάχιστο μετεγχειρητικό πόνο, μειωμένο κίνδυνο λοίμωξης, γεγονός που επιτρέπει την ταχεία επάνοδο στις καθημερινές δραστηριότητες.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ωστόσο, μπορεί να απαιτηθεί ανοιχτή λαπαροτομία, υφολική ή ολική υστερεκτομή (με ή χωρίς αφαίρεση των εξαρτημάτων) ή, υπό ειδικές προϋποθέσεις, εμβολισμός μητριαίων αρτηριών, μια μέθοδος που εμποδίζει την αιμάτωση του ινομυώματος και οδηγεί στη συρρίκνωσή του.

Η αφαίρεση ενός ινομυώματος απαιτεί εξειδίκευση και χειρουργική ακρίβεια, ειδικά σε γυναίκες που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία, ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή επούλωση και η καλή λειτουργικότητα της μήτρας, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα για μελλοντική εγκυμοσύνη χωρίς προβλήματα.