Το τεστ ΠΑΠ (ή αλλιώς τεστ Παπανικολάου) είναι μια πολύτιμη κυτταρολογική εξέταση που μας βοηθά να παρακολουθούμε την υγεία του τραχήλου της μήτρας. Δεν πρόκειται για μία εξέταση διάγνωσης καρκίνου, αλλά για μία απλή και εξελιγμένη μέθοδο πρόληψης του καρκίνου του τραχήλου. Είναι απλή, ανώδυνη και σύντομη διαδικασία που μπορεί να εντοπίσει έγκαιρα προκαρκινικές αλλοιώσεις. Η διενέργεια του τεστ ΠΑΠ μπορεί κυριολεκτικά να προστατεύσει τη ζωή μίας γυναίκας.

Μέσω του τεστ ΠΑΠ μπορούμε να εντοπίσουμε έγκαιρα κάποιες αλλοιώσεις στα κύτταρα του τραχήλου, που ονομάζονται δυσπλασίες. Αυτές οι αλλαγές προκαλούνται, στις περισσότερες περιπτώσεις, από τον ιό HPV (Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων).

Το να βρεθεί κάποια δυσπλασία δεν σημαίνει ότι υπάρχει καρκίνος. Ο δρόμος από την αρχική μόλυνση με HPV μέχρι την εμφάνιση καρκίνου είναι μακρύς και περιλαμβάνει αρκετά στάδια.

Αυτό σημαίνει ότι, εάν εντοπίσουμε αυτές τις αλλαγές εγκαίρως, μπορούμε να τις παρακολουθήσουμε ή να τις αντιμετωπίσουμε πριν εξελιχθούν. Και αυτό ακριβώς είναι το κλειδί: η πρόληψη. Ένα απλό τεστ μπορεί να μας δώσει την ευκαιρία να προλάβουμε μια σοβαρή ασθένεια και να διατηρήσουμε την υγεία μας.

Παράλληλα, όμως, το τεστ ΠΑΠ μπορεί να βοηθήσει:

Το τεστ ΠΑΠ συνιστάται σε όλες τις γυναίκες από την αρχή των σεξουαλικών επαφών. Η σεξουαλική δραστηριότητα είναι βασική προϋπόθεση για να ξεκινήσει ο έλεγχος και πρέπει να γίνεται μία φορά τον χρόνο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, και πάντα σε συνεννόηση με τον γιατρό, ο έλεγχος μπορεί να συνεχιστεί και μετά την ηλικία των 65, ειδικά αν υπάρχουν ευρήματα ή συγκεκριμένο ιατρικό ιστορικό που το απαιτεί.

Το τεστ ΠΑΠ είναι μια σύντομη και απλή εξέταση που γίνεται στο ιατρείο και διαρκεί μόλις λίγα λεπτά. Κατά την εξέταση, η γυναίκα αφαιρεί τα ρούχα από τη μέση και κάτω και φορά την ειδική εξεταστική ρόμπα για μεγαλύτερη άνεση. Ξαπλώνει στο ιατρικό κρεβάτι με λυγισμένα και ανοιχτά πόδια, ώστε να διευκολυνθεί η διαδικασία. Ο γυναικολόγος, αφού εξηγήσει τα βήματα της εξέτασης, τοποθετεί προσεκτικά στον κόλπο ένα εργαλείο που λέγεται κολποδιαστολέας, το οποίο βοηθά να φανεί καθαρά ο τράχηλος της μήτρας. Στη συνέχεια, με ένα ειδικό βουρτσάκι συλλέγει τα κύτταρα από τον τράχηλο και τον κόλπο και αφαιρεί το εργαλείο.

Το δείγμα αποστέλλεται σε εξειδικευμένο κυτταρολόγο, ο οποίος το εξετάζει στο μικροσκόπιο. Σε περίπτωση που εντοπιστούν μη φυσιολογικά κύτταρα ή αλλοιώσεις, θα προτείνει επιπλέον εξετάσεις όπως κολποσκόπηση ή καλλιέργεια κολπικού υγρού. Στόχος είναι να εντοπιστεί η αιτία και ο τύπος της αλλοίωσης, ώστε να προγραμματιστεί η κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση.

Η εξέταση δεν απαιτεί κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία, ωστόσο για να έχουμε πιο αξιόπιστα αποτελέσματα, θα πρέπει να προγραμματίζεται αφού τελειώσει η περίοδος. Ιδανικά, τις δύο προηγούμενες ημέρες θα πρέπει να αποφευχθεί η σεξουαλική επαφή, η χρήση ενδοκολπικών προϊόντων όπως υπόθετα, κρέμες, ταμπόν, κύπελλα περιόδου ή κολπικές πλύσεις.

Ο μοριακός έλεγχος για τον HPV (HPV Test) αποτελεί έναν πιο εξειδικευμένο έλεγχο και μας επιτρέπει να εντοπίσουμε άμεσα τον ιό μέσα στα κύτταρα του τραχήλου (ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων). Ορισμένοι τύποι αυτού του ιού μπορούν, με την πάροδο του χρόνου, να προκαλέσουν αλλοιώσεις στα τραχηλικά κύτταρα.

Σε αντίθεση με το τεστ Παπανικολάου, το HPV τεστ δεν ανιχνεύει κυτταρικές αλλαγές, αλλά την ίδια την παρουσία του ιού. Μπορεί να γίνει είτε ταυτόχρονα με το τεστ Παπ, είτε στη συνέχεια, εφόσον προκύψουν παθολογικά ευρήματα σε αυτό.

Το HPV test συνιστάται σε:

Εάν το τεστ Παπανικολάου ή το HPV τεστ δείξουν παθολογικά ευρήματα ή όταν κατά τη γυναικολογική εξέταση παρατηρηθούν ύποπτες περιοχές στον τράχηλο, τον κόλπο ή το αιδοίο, τότε πραγματοποιείται κολποσκόπηση (hyperlink που θα κατευθύνει στη σελίδα της κολποσκόπησης).

Πρόκειται για μια σύντομη και ανώδυνη εξέταση, που πραγματοποιείται σε ειδικά εξοπλισμένο ιατρείο και είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον έγκαιρο εντοπισμό προκαρκινικών αλλοιώσεων του τραχήλου της μήτρας.

Με τη χρήση ενός ειδικού οργάνου, του κολποσκοπίου, ο γιατρός παρατηρεί με μεγέθυνση την επιφάνεια του τραχήλου. Η λεπτομερής αυτή παρατήρηση βοηθά να εκτιμηθεί εαν οι αλλοιώσεις που εντοπίστηκαν μέσω των προληπτικών εξετάσεων είναι σοβαρές και εαν απαιτούν περαιτέρω αντιμετώπιση. Η πρώιμη διάγνωση και αντιμετώπιση των προκαρκινικών αλλοιώσεων είναι καθοριστική, καθώς έτσι αποτρέπεται η πιθανή εξέλιξή τους σε καρκίνο.

Όχι, δεν είναι αρκετό από μόνο του. Το τεστ ΠΑΠ επικεντρώνεται αποκλειστικά στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Δεν μπορεί να ανιχνεύσει άλλες μορφές γυναικολογικού καρκίνου, όπως του ενδομητρίου ή των ωοθηκών.

Ο πλήρης ετήσιος γυναικολογικός έλεγχος περιλαμβάνει επιπλέον:

Όλες αυτές οι εξετάσεις συμπληρώνουν το τεστ ΠΑΠ και είναι απαραίτητες για μια ολοκληρωμένη εικόνα της γυναικείας υγείας.