Γυναικεία υγεία: Όσα θέλετε να ξέρετε
Συγκεντρώσαμε τις πιο συχνές ερωτήσεις που απασχολούν τις γυναίκες σε κάθε στάδιο της ζωής τους — από τον γυναικολογικό έλεγχο και την εγκυμοσύνη, έως τις θεραπείες υπογονιμότητας και την εξωσωματική αναπαραγωγή. Με σαφείς, επιστημονικά τεκμηριωμένες απαντήσεις, προσφέρουμε ενημέρωση, καθοδήγηση και σιγουριά για κάθε σας προβληματισμό.
Μαιευτική
Πρόωρο έμβρυο σημαίνει μικρό σε βάρος παιδί, σημαίνει οτι τα διαφορα συστηματα του πιθανα να ανεπαρκουν να το συντηρισουν χωρις την βοηθεια ειδικων συσκευων [θερμοκοιτιδα-αναπνευστηρας μονιτορ κ.λ.π.] ότι το αναπνευστικό του κυριως σύστημα(πνεύμονες) δεν μπορεί να λειτουργήσει σωστά, με συνέπεια να δημιουργηθούν αρκετα ενδεχομενως προβλήματα για την επιβίωση του. Το έμβρυο, πιθανά να είναι ήδη ταλαιπωρημένο από την πάθηση που προκάλεσαι τον προωρο τοκετό (π.χ. πρόωρη ρήξη υμένων, πολυάμνιο, προεκλαμψία, φλεγμονές κλπ).
Αρα εχει μεγαλη σημασια η ηλικια κυησεως,το βαρος του,η κατασταση του κατά τη γεννηση και κυριως η Μοναδα προωρων που θα το νοσηλευσει.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις είναι αναγκαία η παραμονή του για αρκετές ημέρες σε ειδική Νεογνολογική Μονάδα (Θερμοκοιτίδα), ενώ η φροντίδα του από Νεογνολόγο Παιδίατρο κρίνεται απαραίτητη.
Εάν είναι πολύ μικρό υπάρχει πιθανότητα να μη θηλάσει. Σε όλες τις περιπτώσεις οι γονείς ταλαιπωρούνται ψυχικά και σωματικά, με αποτέλεσμα το πιο ευχάριστο γεγονός της ζωής του- η γέννηση του παιδιού του- να σημαδεύεται από δυσάρεστα συναισθήματα.
Βεβαίως η πρόληψη ενός πρόωρου τοκετού αποτελεί το πρώτο μέλημα ενός Μαιευτήρα. Σε περίπτωση που από το Μαιευτικό Ιστορικό της γυναίκας βγαίνει το συμπέρασμα ότι υπάρχει κίνδυνος για πρόωρο τοκετό, θα καταβάλλουμε κάθε προσπάθεια ώστε να τον εμποδίσουμε. Αυτό σημαίνει ότι προσπαθούμε να αντιμετωπ΄σιουμε όλους τους παράγοντες που πιθανόν να δημιουργήσουν αιτίες για αυτή την κατάσταση.
Μέσα σ΄αυτά τα πλαίσιακάνουμε διάφορες εξετάσεις στο Ά τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Ελέγχουμε τη γυναίκα για αντισώματα ερυθράς, τοξοπλάσματος κλπ. Ενώ παίρνουμε καλιέργειες κολπικού υγρού για να ανακαλύψουμε πιθανές φλεγμονές από μικρόβια που προκαλούν πρόωρους τοκετούς (Μυκόπλασμα, Στρεπτόκοκκος, Χλαμύδια).
Ελεγχουμε υπερηχογραφικα το μηκος του τραχηλου της μητρας
Η έγκαιρη θεραπεία αυτών των παθήσεων θα μειώσει τις πιθανότητες για επιπλοκές στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Από εκεί και πέρα βοηθάει σημαντικά η Ανάπαυση(Κατάκλιση) της εγκύου. Προληπτικά χορηγούμε φαρμακευτική αγωγή. Εάν έχει ξεκινήσει ο τοκετός η έγκυος εισέρχεται στο Μαιευτήριο για καλλίτερη αντιμετώπιση.
Στις περισσότερες περιπτώσεις η μέλλουσα μητέρα έχει ένα ενόχλημα σαν οσφυαλγία (πόνο χαμηλά στην πλάτη) που αντανακλά χαμηλά στη κοιλιά της καθώς επίσης και «πετρώματα» συσπασεις στην μήτρα της. Σιγά-σιγά η κατάσταση χειροτερεύει, η γυναίκα ανησυχεί γιατί πονάει όλο και πιο συχνά, ενώ θα παρατηρήσει υγρά από τον κόλπο της. Εάν οι συστολές της μήτρας γίνουν κανονικές, διαρκούν 30 δευτερόλεπτα και εμφανίζονται κάθε 10 λεπτά, σημαίνει ότι έχει εγκατασταθεί ένας πρόωρος τοκετός.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν μπορούμε να βρούμε τα ακριβή αίτια, ενώ άλλες φορές έχουμε αυτόματη πρόωρη ρήξη των υμένων (σπάνε τα νερά). Οι ανατομικές ανωμαλίες της μήτρας, η ανεπάρκεια του τραχηλικού στομίου, οι διάφορες λοιμώξεις των γεννητικών οργάνων της μητέρας και τέλος η σεξουαλική επαφή αποτελούν επίσης συχνά αίτια. Συχνά η γυναίκα αναφέρει αποβολές και μάλιστα κατά την διάρκεια του δεύτερου τρίμηνου της κύησης ενώ οι πιθανότητες αυξάνονται όταν έχει προηγηθεί ήδη ένας πρόωρος τοκετός.
Η προεκλαμψία, ο διαβήτης κυήσεως επιβαρύνουν επίσης την κατάσταση.
Όχι, οι περισσότερες εξετάσεις είναι απλές και ανώδυνες (υπέρηχοι, αιμοληψία κλπ.).
Ναι. Όλες οι προγεννητικές εξετάσεις είναι απολύτως ασφαλείς.
Πολλές εξετάσεις καλύπτονται από τον ΕΟΠΥΥ, ενώ κάποιες (π.χ. NIPT) καλύπτονται ιδιωτικά.
Το κόστος του προγεννητικού ελέγχου μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το εύρος και τον τύπο των εξετάσεων που θα χρειαστούν, καθώς και με την κλινική ή το εργαστήριο όπου πραγματοποιούνται. Συνιστάται να το συζητήσετε κατά την πρώτη επίσκεψη προγεννητικού ελέγχου.
Γυναικολογία
Είναι μία εγκυμοσύνη που δεν εξελίσσεται μέσα στην ενδομητριακή κοιλότητα αλλά έξω από αυτήν. Το γονιμοποιημένο ωάριο δηλαδή εμφυτεύεται έξω από την μήτρα. Η πιο συχνή εντοπιση της εξωμητρίου εγκυμοσύνης είναι στη σάλπιγγα και ονομάζεται σαλπιγγική εξωμήτριος κύηση ενώ πιο σπάνια αναπτύσσεται στις ωοθήκες, στο τράχηλο της μήτρας, στη περιτοναϊκή κοιλότητα κλπ. Υπολογίζεται ότι μία στις 200 εγκυμοσύνες θα είναι εξωμήτρια
Τα αίτια που μπορεί να προκαλέσουν την εξωμήτριο ανάπτυξη του εμβρύου είναι πολλά και πολλές φορές είναι δύσκολο να εξακριβωθούν. Συχνότερα αίτια είναι οι φλεγμονές των σαλπίγγων (Σαλπιγγίτιδες) που οφείλονται σε προσβολή των σαλπίγγων από μικρόβια που μεταδίδονται συνήθως με τη σεξουαλική επαφή (Γονόκοκκος, χλαμύδα κλπ) τελευταία ενοχοποιούνται και ιοί [έρπις γεννητικών οργάνων].
Η φλεγμονή προκαλεί την ανάπτυξη συμφύσεων και τη καταστροφή του αυλού της σάλπιγγας. Οι επεμβάσεις στη κοιλιά όπως η Σκωληκοειδεκτομή ειδικα αν έγινε σε μικρή ηλικία και υπήρχε περιτονίτιδα, η αφαίρεση κάποιας κύστεως ωοθήκης, η πλαστική των σαλπίγγων πολύ συχνά προδιαθέτουν για την εξωμήτριο ανάπτυξη του εμβρύου.
Επίσης ενοχοποιούνται διάφοροι όγκοι των γεννητικών οργάνων (ινομυώματα), η ενδομητρίωση, οι τεχνητές εκτρώσεις και σπανιότερα το spiral (IU.D). Όλες αυτές οι καταστάσεις δημιουργούν συνθήκες που εμποδίζουν το πέρασμα του γονιμοποιημένου ωαρίου δια μέσου της σάλπιγγας στη κοιλότητα της μήτρας.
Το κύημα εγκλωβίζεται στη σάλπιγγα και αρχίζει να αναπτύσσεται σιγά-σιγά. Οι τοπικές όμως συνθήκες δεν ευνοούν την σωστή εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Το κύημα θα προκαλέσει διάτρηση της σάλπιγγας ή θα αποβληθεί μέσα στη κοιλιά. Και στις δύο. περιπτώσεις προκαλείται βλάβη του τοιχώματος της σάλπιγγας με αποτέλεσμα την εσωτερική αιμορραγία μικρού η μεγάλου βαθμού.
Σε σπάνιες περιπτώσεις το κύημα που θα πέσει στη κοιλιά θα επιζήσει και θα αναπτυχθεί σαν κοιλιακή εξωμήτριος κύηση.
Η διάγνωση της εξωμήτριας εγκυμοσύνης είναι δύσκολη, γιατί η συμπτωματολογία της μπορεί να μοιάζει σε οποιαδήποτε αθώα ή επικίνδυνη κατάσταση που συμβαίνει στη κοιλιά της γυναίκας. Μια εξωμήτριος κύηση θα ξεκινήσει σαν μια κανονική εγκυμοσύνη. Θα υπάρχει δηλαδή καθυστέρηση στη περίοδο, κάποια ακαθόριστα ενοχλήματα στη κοιλιά και θα εμφανισθεί αίμα από το κόλπο.
Ο έντονος κοιλιακός πόνος έρχεται να προστεθεί όταν θα γίνει η ρήξη της σαλπιγγικής κυήσεως. Η εσωτερική αιμορραγία που θα επακολουθήσει προκαλεί λιποθυμική τάση, ταχυκαρδία και πτώση της Αρτηριακής πίεσης.
Επειδή ακριβώς είναι από τις πιο επικίνδυνες καταστάσεις, όπως προανέφερα , είναι απαραίτητη η εξέταση από γυναικολόγο, ακόμη και σε υποψία της πάθησης. οι μέτρησεις της Β-χοριακής γοναδοτροπίνης μαζί με τη γυναικολογική εξέταση θα μας βοηθήσουν στη παρακολούθηση μιας ασθενούς όταν έχουμε υποψία εξωμητρίου. Το υπερηχογράφημα, ιδιαίτερα το ενδοκολπικό και η λαπαροσκόπηση είναι καθοριστικά για τη διάγνωση.
Η αντιμετώπιση της εξωμητρίου εγκυμοσύνης είναι κατά βάση χειρουργική. Βεβαίως έχει . σημασία εάν έχει γίνει ή όχι σαλπιγγική ρήξη. Εάν δεν έχει γίνει ρήξη προσπαθούμε να διασώσουμε με κάποιο είδος πλαστικής τεχνικής, εάν έχει γίνει ρήξη και η σάλπιγγα έχει διηθηθεί και έχει καταστραφεί, η μόνη λύση είναι η αφαίρεση της σάλπιγγας.
Στις περιπτώσεις που οι χορειακές παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα και υπερηχογραφικά δεν έχουμε ανησυχητική εικόνα, τότε χορηγούμε ενδοφλεβίως μια χημικοθεραπευτική ουσία [μεθοτρεξάτη] με ολιγόωρη νοσηλεία στο μαιευτήριο , σε μια προσπάθεια συντηρητικής αντιμετώπισης.
Σήμερα χρησιμοποιείται κυρίως η Λαπαροσκόπηση με ειδικές τεχνικές ακόμα και με έγχυση χημικοθεραπευτικού φαρμάκου, τοπικά, για συντηρητικότερη αντιμετώπιση. Στις άλλες μορφές εξωμητρίου τα πράγματα είναι πιο δύσκολα. Οι αιμορραγίες και οι κακώσεις των ενδοκοιλιακών οργάνων είναι πιο βαριές και η αντιμετώπιση μπορεί να φτάσει μέχρι την αφαίρεση της μήτρας (τραχηλική κύηση κλπ).
Για τις νέες κοπέλες, θα έλεγα, ότι η αποφυγή των τεχνητών εκτρώσεων με την χρησιμοποίηση της κατάλληλης αντισύλληψης θα μειώσει σημαντικά το ποσοστό εμφάνισης της πάθησης. Η επιμελής θεραπεία των διάφορων φλεγμονών (τραχηλίτιδων-κολπίτιδων), η περιοδική εξέταση από το Γυναικολόγο και η λήψη του test Παπανικολάου. Θα βοηθήσουν στην αποφυγή καταστάσεων που μπορεί να γίνουν αιτίες εξωμητρίου κυήσεως. Όσον αφορά τους γυναικολόγους , σήμερα, χρησιμοποιούμε ειδικές τεχνικές και ειδικές αντισυμφητικές ουσίες στις επεμβάσεις μας ώστε να περιορίσουμε στο ελάχιστο τη δημιουργία ενδοκοιλιακών συμφύσεων.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ινομυώματα συρρικνώνονται μετά την εμμηνόπαυση λόγω της μείωσης των οιστρογόνων που ενισχύουν την ανάπτυξή τους.
Ναι, ορισμένα ινομυώματα μπορεί να επηρεάσουν τη σύλληψη ή την πορεία της κύησης, προκαλώντας προβλήματα όπως πρόωρο τοκετό, αποβολές ή ανάγκη για καισαρική τομή.
Ένα ινομύωμα μεγάλου μεγέθους μπορεί να πιέζει γειτονικά όργανα, να προκαλεί έντονη αιμορραγία, πόνο ή διαταραχές στην ούρηση και την αφόδευση και συνήθως απαιτεί πιο άμεση αντιμετώπιση.
Όχι απαραίτητα. Αν δεν προκαλούν συμπτώματα και είναι μικρά, μπορεί να αρκεί η παρακολούθησή τους με υπερηχογράφημα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προταθεί φαρμακευτική αγωγή ή άλλες λιγότερο επεμβατικές μέθοδοι ανάλογα με το μέγεθος, τη θέση και τα συμπτώματα.
Η σύγχρονη ενδοσκοπική χειρουργική μειώνει τον μετεγχειρητικό πόνο, την απώλεια αίματος και την παραμονή στο νοσοκομείο εξασφαλίζοντας ταχύτερη ανάρρωση.
Ναι, υπάρχει πιθανότητα να αναπτυχθούν νέα ινομυώματα, γι’ αυτό συνιστάται τακτικός έλεγχος.
Τα ινομυώματα είναι καλοήθεις όγκοι και σπάνια εξελίσσονται σε κακοήθεια. Ο καρκίνος του λείου μυός της μήτρας (λειομυοσάρκωμα) είναι εξαιρετικά σπάνιος και δεν θεωρείται ότι προκύπτει από την κακοήθη εξαλλαγή ενός ινομυώματος.
Η ενδομητρίωση μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα χωρίς όμως να οδηγεί υποχρεωτικά σε υπογονιμότητα. Η φλεγμονή, οι συμφύσεις και η αλλοίωση της φυσιολογικής ανατομίας των ωοθηκών και των σαλπίγγων ενδέχεται να επηρεάσουν τη σύλληψη. Παρ’ όλα αυτά, πολλές γυναίκες με ενδομητρίωση επιτυγχάνουν εγκυμοσύνη, είτε φυσιολογικά είτε με τη βοήθεια υποβοηθούμενων μεθόδων αναπαραγωγής.
Η εξωσωματική γονιμοποίηση αποτελεί μία αποτελεσματική επιλογή για γυναίκες με ενδομητρίωση που αντιμετωπίζουν δυσκολία σύλληψης. Η απόφαση για εξωσωματική λαμβάνεται εξατομικευμένα λαμβάνοντας υπόψιν την ηλικία, τη λειτουργία των ωοθηκών και την προηγούμενη χειρουργική ή φαρμακευτική αντιμετώπιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, προηγείται χειρουργική αφαίρεση των εστιών, ώστε να βελτιωθούν τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής.
Ναι. Η διάγνωση της ενδομητρίωσης δεν αποκλείει την εγκυμοσύνη. Πολλές γυναίκες μένουν έγκυες χωρίς δυσκολία, ενώ άλλες χρειάζονται περισσότερο χρόνο ή ιατρική υποστήριξη.
Η ενδομητρίωση συνήθως συνοδεύεται από έντονη και επώδυνη έμμηνο ρύση. Οι γυναίκες μπορεί να εμφανίζουν παρατεταμένη αιμορραγία, αυξημένη ροή ή πόνο που ξεκινά πολύ πριν την περίοδο και συνεχίζεται καθ’ όλη τη διάρκειά της. Τα συμπτώματα αυτά σχετίζονται με τη φλεγμονώδη δραστηριότητα των ενδομητριωσικών εστιών.
Όχι, ο πόνος αυτός ,εκτός εμμήνου ρύσεως, είναι συχνό σύμπτωμα της ενδομητρίωσης. Ο χρόνιος πυελικός πόνος οφείλεται στη συνεχιζόμενη φλεγμονή, στις συμφύσεις και στη συμμετοχή νευρικών δομών της πυέλου, ανεξάρτητα από τον κύκλο.
Η διατροφή δεν θεραπεύει την ενδομητρίωση, μπορεί όμως να βοηθήσει στη μείωση της φλεγμονής και στη βελτίωση της συνολικής ευεξίας. Μια διατροφή πλούσια σε αντιφλεγμονώδη τρόφιμα, φυτικές ίνες και ω-3 λιπαρά οξέα, με περιορισμό των επεξεργασμένων τροφών και των κορεσμένων λιπαρών, μπορεί να βελτιώσει τη διαχείριση των συμπτωμάτων, πάντα σε συνδυασμό με ιατρική παρακολούθηση.
Η ενδομητρίωση μπορεί να εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου, ιδιαίτερα όταν παραμένει αδιάγνωστη ή χωρίς κατάλληλη θεραπεία. Σε ορισμένες γυναίκες τα συμπτώματα επιδεινώνονται, ενώ σε άλλες παραμένουν σταθερά. Η πορεία της διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα.
Η ενδομητρίωση δεν είναι καρκίνος και στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων δεν εξελίσσεται σε κακοήθεια. Ωστόσο, συγκεκριμένες μορφές ενδομητρίωσης συνδέονται με ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων τύπων ωοθηκικού καρκίνου, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη σωστή παρακολούθηση από εξειδικευμένο χειρουργό γυναικολόγο.
Ναι, η ενδομητρίωση μπορεί να υποτροπιάσει, κυριώςόταν δεν έχει αφαιρεθεί πλήρως. Η εμπειρία του ιατρού και η σωστή αντιμετώπιση μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο επανεμφάνισης.
Όταν ο πόνος στην περίοδο δεν θεωρείται πλέον φυσιολογικός, όταν επηρεάζεται η καθημερινότητα ή όταν υπάρχει δυσκολία σύλληψης, πρέπει να απευθυνθείτε σε ένα έμπειρο και εξειδικευμένο γυναικολόγο για ακριβή διάγνωση και θεραπεία.
Η διαδικασία είναι ανώδυνη για τις περισσότερες γυναίκες. Ενδέχεται να νιώσετε μια μικρή ενόχληση για λίγα δευτερόλεπτα.
Ναι, σε πολλές περιπτώσεις συνιστάται η εξέταση, ιδιαίτερα εαν δεν έχει προηγηθεί πρόσφατος έλεγχος.
Δεν σημαίνει απαραίτητα καρκίνο. Ο γυναικολόγος θα αξιολογήσει εαν απαιτείται περαιτέρω έλεγχος ή απλή παρακολούθηση.
Ναι, ο ετήσιος έλεγχος είναι απαραίτητος, ακόμη και όταν όλα είναι φυσιολογικά.
Ναι. Οι γυναίκες στην εμμηνόπαυση πρέπει να συνεχίζουν να κάνουν τεστ ΠΑΠ, εφόσον έχουν σεξουαλικές επαφές ή ανήκουν σε ομάδες κινδύνου, εκτός εαν ο γιατρός συστήσει διαφορετικά.
Τα αποτελέσματα συνήθως βγαίνουν μέσα σε λίγες εργάσιμες ημέρες, ανάλογα με το εργαστήριο.
